The Business Lesson Most Young Entrepreneurs Learn Too Late

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਿਆਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ lesson ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਉਦਮੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਰੀ ਵਧਣਾ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ sales ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਖਰਚੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੱਡਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Sales Are Not the Same as Cash

ਮੰਨ ਲਓ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ result ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੇ ਪੈਸਾ 30 ਜਾਂ 60 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ, ਕਿਰਾਇਆ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੇਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਉਦਮੀ ਨੂੰ sales ਦੇ ਨਾਲ cash ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਰੀ ਹੋ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।

Profit and Money Are Different

ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ profit ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਨਵੇਂ ਉਦਮੀਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਭ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਰਕਮ ਹਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣੀ ਬਾਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਰਕਮ ਪੁਰਾਣੀ ਬਚਤ, ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ business ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Fast Growth Can Create Problems

ਹਰ ਉਦਮੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ growth ਕਈ ਵਾਰ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ order ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣਾ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਧਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਅਤੇ planning ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Know Where Your Money Goes

ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੇ ਖਰਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਹਰ ਮਾਲਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਕਿਰਾਇਆ, ਤਨਖਾਹ, ਸਾਮਾਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਖਰਚੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟੇ ਖਰਚੇ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ expenses ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਖਰਚਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਿਸਾਬ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲਈ investment ਅਤੇ growth ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Do Not Measure Success Only by Sales

ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਕਰੀ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਕੀ ਗਾਹਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੈਸਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ? ਕੀ ਹਰ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢੁੱਕਵੀਂ ਰਕਮ ਬਚ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਖਰਚੇ ਵੀ ਉਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ?

ਜੇ sales ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਖਰਚੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰ ਵਿਕਰੀ ਕਰਨਾ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਬਚ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਕਮ ਕਦੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।

Keep Money for Difficult Months

ਹਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚੰਗੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਤੁਰੰਤ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੌਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਰਕਮ reserve ਵਜੋਂ ਰੱਖਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਰਚਿਆਂ ਜਾਂ ਘੱਟ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਤਿਆਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Keep Personal and Business Money Separate

ਨਵੇਂ ਉਦਮੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਰਕਮ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਕਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇ personal ਅਤੇ business ਪੈਸਾ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਿਸਾਬ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਮਦਨ, ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਬਚਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਆਦਤ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Understand the Basic Numbers

ਹਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉਦਮੀ ਲਈ ਲੇਖਾਕਾਰ ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ basic numbers ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿੰਨੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ, ਕਿੰਨਾ ਖਰਚਾ ਆਇਆ, ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਲੈਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪਤਾ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਹੀ business ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Growth Should Be Sustainable

ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ ਹੀ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ business ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਰਚੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ growth ਦੇ ਨਾਲ stability ਉੱਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਰੱਕੀ ਕਈ ਵਾਰ ਤੇਜ਼ ਪਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਾਧੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Learn This Lesson Early

ਨੌਜਵਾਨ ਉਦਮੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ lessons ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਗਾਹਕ ਵਧਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਜੇ ਗਾਹਕ ਅੱਜ ਸਮਾਨ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੈਸਾ ਅੱਜ ਦੇ ਖਰਚੇ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਉਦਮੀ ਨੂੰ ਕਈ financial problems ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਹੀ ਸੰਭਾਲ, ਖਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਨੌਜਵਾਨ ਇਹ lesson ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ business ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।